Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zaprasza
na wykład Stephena Greenblatta
i konferencję z jego udziałem
1 czerwca 2010 godz. 17.00
[ Czytanie dramatu "Cardenio" autorstwa Stephena Greenblatta i Charlesa Mee
przygotowanie Weronika Szczawińska ]
Dyskusja z udziałem Stephena Greenblatta
prowadzenie Małgorzata Sugiera i Mateusz Borowski
"Cardenio"
Dramat inspirowany zagubioną sztuką Shakespeare’a
Przez wieki starano się udowodnić, że do ustalonej listy dzieł Shakespeare’a należy dodać inne utwory poetyckie i dramatyczne, których mógł być autorem lub współautorem. Wśród nich znalazł się wystawiony na dworze Jakuba I w 1613 roku dramat Cardenio, którego rękopis najprawdopodobniej jeszcze w tym samym roku spłonął w pożarze teatru The Globe. Sztuki nigdy nie wydano drukiem, ale dramat pojawiał się na scenach angielskich w przeróbce Lewisa Theobalda, „udoskonalony” zgodnie z neoklasycystycznym gustem i poczuciem smaku. W kolejnym pożarze teatru spłonęły rękopisy, z których przygotowując swoją redakcję korzystał Theobald. Domniemane autorstwo Shakespeare przesłonił zatem gęsty dym płonących teatralnych bibliotek (rękopisy nie płoną?), a sprawa od stuleci rozpala umysły i emocje badaczy twórczości stratfordczyka.
W 1999 roku Stephen Greenblatt, wraz z dramatopisarzem amerykańskim Charlesem Mee, napisał własną wersję Cardenia. Współpraca ta nie była przypadkiem, gdyż – jak wyjaśniał badacz – od lat fascynował się twórczością Mee, „przebiegłego przetwarzacza, obdarzonego szczególną zdolnością do utrzymania kontroli nad oryginalnym materiałem, z którego korzysta nadając mu jednocześnie nowe i niespodziewane możliwości interpretacyjne”. Greenblatt podkreśla, że współczesna wersja Cardenia jest typowym przykładem praktyk nowego historycyzmu, ujawniającego „społeczną mobilność materiałów napisanych przez danego autora, będących wytworem określonego czasu, tradycji, czy też kultury”. Nawołując do podjęcia studiów nad mobilnością, autor wyjaśnia, że pomagają one w osiągnięciu poczucia „contingentia”, czyli stanu, który pozwala nam „doświadczać kultury nie jako zjawiska stałego, nieuniknionego i zadziwiająco trwałego”, lecz zmiennego niekoniecznego i całkowicie elastycznego.
Na podstawie eseju Krystyny Kujawińskiej-Courtney Życie teatralne i literackie zaginionej sztuki Shakespeare’a „Cardenio”, „Dialog” 2010 nr 6.
