Awangarda teatralna Europy Środkowo-Wschodniej i jej obecność w teatrze współczesnym | Otwarty Uniwersytet Poszukiwań

Awangarda teatralna Europy Środkowo-Wschodniej i jej obecność w teatrze współczesnym | Otwarty Uniwersytet Poszukiwań

Kurs wiodący Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań 2022/2023
opublikowano 19 września 2022
Instytut im. Jerzego Grotowskiego oraz Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zapraszają do udziału w kursie wiodącym Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań w roku akademickim 2022/2023. Celem kursu jest prezentacja wybranych idei, projektów i dokonań polskiej i środkowoeuropejskiej awangardy teatralnej z odwołaniem do współczesności, zarówno w aspekcie twórczych rozwinięć i reinterpretacji, jak i wyzwań dotyczących kształtu powstającej współcześnie tożsamości kulturowej. Do 9 października 2022 OUP przyjmuje zgłoszenia uczestników do grupy roboczej.

 

Celem planowanego na rok akademicki 2022/2023 kursu wiodącego Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań (OUP) jest prezentacja wybranych idei, projektów i dokonań polskiej i środkowoeuropejskiej awangardy teatralnej z odwołaniem do współczesności, zarówno w aspekcie twórczych rozwinięć i reinterpretacji, jak i wyzwań dotyczących kształtu powstającej współcześnie tożsamości kulturowej.

Kurs realizowany jest we współpracy z zespołem badawczym projektu „Odzyskana awangarda. Polska i środkowoeuropejska awangarda teatralna”, realizowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego (kierownik projektu: prof. dr hab. Małgorzata Leyko).

Na comiesięczne zjazdy składać się będą: piątkowe wykłady otwarte oraz sobot­nie seminaria lub warsztaty przeznaczone dla grupy roboczej. Podobnie jak w latach ubiegłych, chcemy utworzyć grupę roboczą złożoną z osób, które zadeklarują udział w całym projekcie – zarówno w wykładach, jak i seminariach/warsztatach. Do udziału w grupie zapraszamy przede wszystkim studentów i studentki oraz doktorantów i doktorantki, którzy w porozumieniu z macierzystymi uczelniami mogą zaliczyć kursem wiodącym OUP zajęcia opcjonalne w ramach swoich kierunków. Z przy­czyn organizacyjnych liczba uczestników grupy roboczej jest ograniczona do piętnastu. Osobom spoza Wrocławia zapewniamy noclegi z piątku na sobotę w standardzie hostelowym w pokojach wieloosobowych.

Chętnych do udziału w grupie roboczej prosimy o wysłanie wypełnionej karty zgło­szenia na adres: oup@grotowski-institute.pl do 9 października 2022. O przyjęciu do grupy roboczej poinformujemy drogą mejlową 11 października 2022.

ZOBACZ PEŁNY PROGRAM KURSU

Awangarda zwana „historyczną” lub „pierwszą” została wydzielona z ciągu procesów twórczych przez brutalną, zewnętrzną cezurę drugiej wojny światowej. Jej traumatyczne i dotyczące samego rdzenia człowieczeństwa wydarzenia radykalnie i nieodwracalnie zmieniły kierunek i kształt szerokiego nurtu poszukiwań artystycznych oraz eksperymentów kulturowych i politycznych, przede wszystkim kwestionując „pierwszą” i „historyczną” wiarę w możliwość stworzenia nowego, lepszego świata. Mimo to, wbrew okrutnej lekcji wojny, kolejne pokolenia żyjące w jej cieniu inspirowały się zarówno artystycznymi rozwiązaniami, jak i politycznymi i społecznymi „utopiami” awangardy, sięgając do jej dorobku w sposób mniej lub bardziej demonstracyjny (czasem wręcz ukryty). Kolejne pokolenia są nawiedzane przez „ducha awangardy”, którego wpływ – mimo częściowo zmieniających się okoliczności – wciąż jest odczuwalny. W polskim teatrze zaowocował on dokonaniami jego dwóch najbardziej rozpoznawalnych na świecie artystów: Tadeusza Kantora i Jerzego Grotowskiego.

Od kilku co najmniej lat można dostrzec nową falę zainteresowania awangardą teatralną – choćby w praktykach artystycznych (np. twórczość Dawida Żakowskiego) czy poszukiwaniach badawczych. Jednym z ich przejawów, a zarazem względnie nowych nurtów jest działalność badaczek i badaczy związanych od roku 2015 z projektem „Odzyskana awangarda” zainicjowanym przez prof. Dariusza Kosińskiego i realizowanym w różnych wariantach organizacyjnych dzięki wsparciu Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego. Od roku 2018 projekt jest finansowany ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki w ramach wieloletniego grantu badawczego, którym kieruje prof. Małgorzata Leyko. Celem projektu jest poszerzenie i upowszechnienie wiedzy na temat dokonań awangardy teatralnej krajów Europy Środkowo-Wschodniej, które przy wszystkich różnicach łączy zbliżona sytuacja kulturowej i politycznej niestabilności wynikającej z konieczności walki o podtrzymanie i uznanie własnej oryginalnej podmiotowości w relacji z dwoma silnymi ośrodkami generującymi dominujące wzory kulturowe – Zachodnią Europą i Rosją. Rozpoznanie tej sytuacji, które u zarania projektu było hipotezą badawczą, zostało w ostatnim roku brutalnie potwierdzone przez rosyjską agresję na Ukrainę, co sprawiło, że projekt „Odzyskana awangarda” będący polem współpracy badaczek i badaczy z różnych krajów regionu stanął przed kolejnym wyzwaniem i nowymi pytaniami.

Kurs wiodący Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań realizowany w roku akademickim 2022/2023 stanowić będzie jedno z podsumowań zbliżającego się do swojego finału projektu finansowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, a zarazem próbą otwarcia dalszych możliwości namysłu nad awangardą w kontekście współczesnym. Do udziału w nim zaprosiliśmy tym razem nie tylko polskich badaczy i badaczki, ale i gości z Ukrainy, Białorusi, Czech i Słowenii, którzy zaprezentują w trakcie wykładów i seminariów dorobek awangard teatralnych swoich krajów oraz podejmą próbę refleksji nad ich współczesnymi aspektami.

Opiekun merytoryczny: prof. Dariusz Kosiński (UJ), pomysłodawca OUP
Koordynatorki: Paulina Kempisty (IG) i Krystyna Mogilnicka (IT)


 

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań (OUP) to program regularnych spotkań o charakterze wykładów i warsztatów odbywających się w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, adresowanych do wszystkich zainteresowanych poruszaną w ich trakcie tematyką, a w sposób szczególny do studentów uczelni wyższych Wrocławia i innych polskich ośrodków akademickich.

^F39037297B80E6CF159540B309344C2114082E83E3223CCDDF^pimgpsh_thumbnail_win_distrSwą nazwą inicjatywa ta nawiązuje z jednej strony do tradycji otwartych uniwersytetów i wszechnic, działających na pograniczu lub poza instytucjonalnym systemem szkolnictwa wyższego, z drugiej do Uniwersytetu Poszukiwań Teatru Narodów, który z inicjatywy i pod kierunkiem Jerzego Grotowskiego odbył się we Wrocławiu w roku 1975.

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań ma być platformą swobodnej wymiany wiedzy i doświadczeń przedstawicieli różnych szkół, sposobów myślenia i metodologii, podejmujących zagadnienia nieobecne lub obecne niedostatecznie w istniejących programach nauczania, a zarazem reprezentujących innowacyjne podejście do podejmowanych problemów. Mamy nadzieję, że jako przedsięwzięcie otwarte i zarazem pozostające instytucjonalnie poza systemem szkolnictwa wyższego będzie on stanowił ważne uzupełnienie kształcenia uniwersyteckiego w zakresie wiedzy o teatrze, przedstawieniach i kulturze.

W założeniu Otwarty Uniwersytet Poszukiwań składa się z kilku funkcjonujących równolegle programów: kursu wiodącego, semestru autorskiego i wykładów mistrzowskich. Także sposób uczestnictwa w poszczególnych kursach i wydarzeniach może być różnorodny, zależnie od potrzeb i możliwości zainteresowanych osób.

Inicjatorem OUP, realizowanego od 2010 roku, jest prof. Dariusz Kosiński.


Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego jest Narodową Instytucją Kultury finansowaną ze środków budżetu Państwa.

(Przeczytaj więcej na ten temat)

Zobacz również