Projekty

1968/PRL/TEATR - konferencja naukowa o teatrze po 1968

Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego
Katedra Teatru i Dramatu UJ
oraz redakcja „Didaskaliów”

zapraszają do udziały w konferencji 1968/prl/teatr
Warszawa 17–18 listopada 2014


Rok 1968 w dziejach polskiego teatru kojarzy się niemal wyłącznie z Dziadami w Teatrze Narodowym w reżyserii Kazimierza Dejmka i z wydarzeniami politycznymi, jakie się wokół tego przedstawienia rozegrały. Także horyzont polityczny tamtych wydarzeń bywa często zawężany do protestów studenckich i konfliktów w środowisku polskich pisarzy – niczym do Salonu Warszawskiego z Dziadów. Wydarzenia 1968 roku są opowiadane w duchu romantycznego aktywizmu i pokoleniowego buntu. Zapomina się jednak często o tym, że stały się one doświadczeniem całego społeczeństwa – doświadczeniem naznaczonym biernością, ideologiczną przemocą, ekspresją resentymentów, antysemityzmu, nacjonalistycznych nastrojów, lękiem i wstydem. Rok 1968 – jak może żaden inny przełom polityczny w dziejach PRL – ujawnił pola autentycznych społecznych afektów i stał się impulsem do tworzenia nowych projektów wspólnotowych o szerokim spektrum politycznych opcji.

Teatr jako medium zbiorowych afektów uczestniczył w tych zdarzeniach w sposób bardzo intensywny, na nowo definiował w tym czasie swoje społeczne usytuowanie. Nawet jeśli nie mówił wprost o wydarzeniach 1968 roku, zmieniał się pod ich wpływem, odkrywał nowe obszary zbiorowych emocji, wypracowywał odmienne strategie nawiązywania kontaktu z widownią. Medium teatru, ożywione tak silnym i ambiwalentnym społecznym doświadczeniem, znajdowało poszerzone pole ekspresji w obszarze performansu, teatru alternatywnego, widowisk rozrywkowych i masowych.
Przełom 1968 roku w teatrze oczekuje na swój opis. Miał on w polskim teatrze znaczące prefiguracje oraz długofalowe konsekwencje i sięgające czasów najnowszych „powtórzenia”. Konferencja 1968/PRL/TEATR chce podjąć próbę możliwie najpełniejszego nakreślenia mapy tych zjawisk.

 

Organizatorzy:

Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego


Patronat:


Didaskalia. Gazeta teatralna

 

17 listopada, poniedziałek

11.00-13.00
Iwona Kurz 1968: między chrztem (1966) a samospaleniem (1969)
Włodzimierz Szturc Poetyka nowoczesnego dramatu, czyli o poetyckich zasadach konstrukcji dramatu i scenariusza teatralnego (po 1968 roku)
Grzegorz Niziołek Krajobraz po wstręcie


14.30-16.30
Zbigniew Majchrowski Rok 1968, tak jak zapisał się w Almanachu Sceny Polskiej
Magdalena Raszewska Władza a teatr
Piotr Zwierzchowski Rok 1968 w polskim kinie – konteksty i konsekwencje


17.00-19.30
Marcin Kościelniak Inna kontrkultura. Egoizm, kontestacja, szyderstwo
Katarzyna Fazan Ambalaże i obnażenia: Kantor kontra Bereś a rok 68
Dariusz Kosiński Współbrzmienia i dysonanse. Apocalypsis 1968
Małgorzata Szpakowska Teatr studencki jako następstwo Marca 68

20.00
Dyskusja
W przestrzeni zakłóconej komunikacji. Grupy teatralne lat 70
Prowadzenie: Małgorzata Dziewulska

 

18 listopada, wtorek

10.00 – 12.00
Paweł Płoski Mała destabilizacja teatru. Afera wokół Śmierci porucznika Mrożka
Daniel Przastek „Moczarowcy” w teatrze
Diana Poskuta-Włodek Biedny Listopad patrzy na Marzec. Fenomen teatralnej recepcji Rzeczy listopadowej Ernesta Brylla w sezonie 1968/1969

12.30 – 14.30
Ewa Łubieniewska Echa marcowe w spektaklach Lidii Zamkow
Krystyna Latawiec Skowronek (1966) i Świętoszek (1970) w Teatrze Telewizji - geopolityczna rama
Michał Mizera Adam Tarn. Przed i po


16.00 – 18.30
Małgorzata Dziewulska Co wiemy i czego nie wiemy o muzyce w Dziadach Dejmka
Agata Adamiecka-Sitek Dzieje grzechu. Nie-Boska komedia, Żydzi i doświadczenie estetyczne
Agnieszka Jakimiak Spektakle dezintegracji Konrada Swinarskiego
Ewa Guderian-Czaplińska „Wyciągnęliśmy właściwe wnioski z wydarzeń” – odpowiedzi teatru na rok 1968


19.00- 21.00
Łucja Iwanczewska Wielki marsz do bram raju – szewcy, komandosi, krzyżowcy
Joanna Krakowska Uniwersytet. Performanse oporu od Poobijanego Jeźdźca do Jej Perfekcyjności
Andrzej Leder PRL, okres 1956–1976. Ustanowienie kulturowego paradygmatu