Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego i Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie zapraszają na konferencję naukową „Raszewski/Perspektywy”, która odbędzie się w dniach 27–28 listopada. Konferencja organizowana jest z okazji 100-lecia urodzin Zbigniewa Raszewskiego i 50-lecia istnienia warszawskiej Wiedzy o Teatrze. Wstęp wolny.
5 kwietnia 2025 roku obchodziliśmy setną rocznicę urodzin Zbigniewa Raszewskiego, wybitnego historyka teatru, wykładowcy na Wydziale Wiedzy o Teatrze Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Część dorobku Raszewskiego trafiła do kanonu historiografii teatru (bestsellerowa „Krótka historia teatru polskiego”, niedościgły „Bogusławski”), lecz niektóre jego prace, np. rozważania teoretyczno-teatralne, bywają podważane. W pierwszej części konferencji – Raszewski – zamierzamy zbadać, jak dzieło Raszewskiego rezonuje po latach, zwłaszcza w kontekście nowych metodologii w refleksji nad teatrem, zmieniających się sposobów uprawiania biografistyki itd.
W roku 2025 mija także pięćdziesiąt lat, od kiedy Jerzy Koenig wspólnie z Tadeuszem Łomnickim w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, a obecnie Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza, powołali Wydział Wiedzy o Teatrze. WoT jako wydział akademicki funkcjonujący w ramach uczelni artystycznej – pierwsza i jak dotąd jedyna taka jednostka w Polsce – miał pozwalać na łączenie studiów teoretycznych z działaniami praktycznymi. Dla twórców WoT-u istotne było poszerzanie pola tradycyjnej teatrologii i prowadzenie badań nad teatrem w kontekście całości życia społecznego i kulturalnego, a także zderzanie jego historii i współczesności.
Tradycja ta przyświeca drugiej części konferencji zatytułowanej Perspektywy, poświęconej różnorodnym nurtom refleksji o teatrze – tym najnowszym, tym zapomnianym, tym nie dość dobrze rozpoznanym i tym niekonwencjonalnym. Zależy nam, aby – pod hasłem szeroko rozumianej wiedzy o teatrze i performatyki – stworzyć przestrzeń do spotkania, dyskusji i wymiany doświadczeń badaczkom i badaczom o różnych specjalizacjach, zainteresowaniach, temperamentach, wywodzącym się z różnych szkół i korzystającym z różnych metodologii.
PROGRAM
27 listopada
Instytut Teatralny | ul. Jazdów 1 | Warszawa
część 1. Raszewski
10:00–11:30 I Historyk totalny
dr hab. Jagoda Hernik Spalińska
Raszewski Greenblattem był?
dr Martyna Groth
„Historia teatru jest badaniem całego świata w miniaturze”. O nauczaniu Profesora Zbigniewa Raszewskiego
dr Michał Smolis
„Bogusławski” Zbigniewa Raszewskiego jako model biografii artysty teatru
11:45–13:15 I Peryferie
dr hab. Jarosław Cymerman
Miasto według Raszewskiego
dr Grzegorz Kondrasiuk
Raszewski i kultura popularna – rekonesans
dr Wojciech Świdziński
Zbigniew Raszewski patronem Nowej Historii Kina?
13:15–14:00 | przerwa
część 2. Perspektywy
14:00–15:30 I Ślady
dr Agnieszka Wanicka
Fotografia teatralna. Perspektywy badawcze
Anna Cybulska
Co to za gra, czyli autobiografia Marii Morozowicz-Szczepkowskiej (1885–1968) „Z lotu ptaka. Wspomnienia”
Zofia Kryspin
„Tarczyńska to czas mojego milczenia”. Szukanie teatralnych śladów w biografii Ludmiły Murawskiej-Péju
28 listopada
Akademia Teatralna – Teatr Collegium Nobilium | ul. Miodowa 22/24 | Warszawa
10:00–11:30 I Dramaturgie
dr Joanna Majewska
Nie tylko realista. Tennessee Williams jako eksperymentator (The Gnädiges Fräulein)
Agnieszka Leśniak
Jan Tomasz Seweryn Jasiński – zapomniany reformator teatru polskiego
dr hab. Beata Popczyk-Szczęsna
Biogramaty w polu praktyk dramatopisarskich i dramaturgicznych – rekonesans
11:45–13:15 I Opowieści o teatrze
dr Barbara Michalczyk-Zwolińska
Warszawskie teatry dla dzieci doby międzywojnia – próba rekonesansu
Karolina Kosieradzka
Marani teatru polskiego? Sytuacja artystów teatralnych pochodzenia żydowskiego podczas II wojny światowej
dr Magda Nabiałek-Przytuła & Anna Piniewska
Od jarmarku do manifestu. Teatr popularny jako rama nowoczesnych form ekspresji scenicznej
13:15–15:30 | przerwa
15:30–17:00 I Metodologie
Aleksandra Bratkowska
Odzieranie, zawłaszczanie, infekowanie
Gabriela Stankiewicz
„Quatralia”. Świadoma droga do scenicznej nieświadomości
Anna Majewska
Wiedza, która zmienia: badania artystyczne w polskich sztukach performatywnych
17:15–18:00 I Soczewki
Wiktoria Tabak
Wymazywanie i performowanie rasy w polskim teatrze
Witold Mrozek
„Pan jesteś Wunderkind!”. Mechanizm zmiany pokoleniowej w polskim teatrze a konstrukt „młodego zdolnego”
DOSTĘPNOŚĆ 27 listopada 2025 r.:
- TŁUMACZENIE NA PJM
Wystąpienia panelistek i panelistów pierwszej części konferencji przetłumaczą na Polski Język Migowy Joanna Ciesielska i Magda Schromová.
- PĘTLA INDUKCYJNA
Działanie pętli indukcyjnej obejmuje dwa pierwsze rzędy widowni. Miejsca te oznaczone są odpowiednim piktogramem.
- AUDIODESKRYPCJA
Osoby, które chcą skorzystać z audiodeskrypcji na żywo, proszone są o kontakt mailowy (jszczepaniak@instytut-teatralny.pl) lub telefoniczny (tel./SMS: +48 730 715 718) z koordynatorką dostępności minimum 3 dni robocze przed konferencją.
- ASYSTA
Na życzenie gości konferencji ze szczególnymi potrzebami zapewniona zostanie asysta w dotarciu na wydarzenie z najbliższego przystanku komunikacji miejskiej oraz w poruszaniu po przestrzeniach Instytutu Teatralnego. Osoby, które chcą skorzystać z asysty, proszone są o kontakt mailowy (jszczepaniak@instytut-teatralny.pl) lub telefoniczny (tel./SMS: +48 730 715 718) z koordynatorką dostępności minimum 3 dni robocze przed konferencją.
- SŁUCHAWKI WYCISZAJĄCE
Osoby neuroróżnorodne w dowolnym momencie konferencji mogą bezpłatnie wypożyczyć słuchawki wyciszające. Należy się po nie zgłosić do obecnych na wydarzeniu pracowniczek i pracowników Biura Obsługi Widowni.
- DOSTĘPNOŚĆ ARCHITEKTONICZNA
Budynek Instytutu Teatralnego jest dostępny architektonicznie dla osób poruszających się na wózku.
- PARKING
Najbliższe miejsce parkingowe dla osób z niepełnosprawnością znajduje się przy Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski (ul. Jazdów 2), ok. 150 m od wejścia do budynku Instytutu Teatralnego.
