100. rocznica urodzin Józefa Szajny

100. rocznica urodzin Józefa Szajny

W ramach obchodów 100-lecia urodzin artysty zaprezentujemy w Galerii IT obiekty z przedstawienia „Dante” Teatru Studio w Warszawie z 1974 r.
opublikowano 2 marca 2022

Z okazji 100. rocznicy urodzin Józefa Szajny Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zaprasza w dniach 12 marca – 13 kwietnia do Galerii IT, gdzie zaprezentowane zostaną obiekty z przedstawienia „Dante” Teatru Studio w Warszawie. Wstęp do Galerii jest bezpłatny.

Józef Szajna w polskiej kulturze zapisał się jako reżyser i scenograf teatralny, malarz, autor scenariuszy, a także teoretyk teatru. Urodził się 13 marca 1922 roku w Rzeszowie, gdzie w chwili wybuchu II wojny światowej rozpoczął działalność w konspiracji. Za udział w ruchu oporu trafił do obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. Dwukrotnie osadzany był w Bloku Śmierci, zamienionym ostatecznie na pobyt w Kompanii Karnej. Wojenne doświadczenia obozowe mocno zaważyły na późniejszej działalności i twórczości Szajny. Wielokrotnie powtarzał, „jestem z pętli odcięty, dlatego znam nie tylko życie”. Osobiste traumatyczne przeżycia przetwarzał w charakterystycznych dla siebie znakach-rekwizytach (koła, buty, drabiny, taczki, sylwetka ludzka), w problemy ogólnoludzkie.

W swej działalności teatralnej – zwanej za Zbigniewem Taranienką, teatrem narracji plastycznej – nacisk kładł na aspekt wizualny. Szczególną rolę przyznawał scenografii i powiększonemu rekwizytowi, które postawił na równi z aktorem. Tworzył spektakle autorskie, tj.: „Replika” (1971), „Witkacy” (1972), „Dante” (1974), „Cervantes” (1976). Jako plastyk uprawiał malarstwo, collage, assamblage, rysunek. Jest autorem karykatur i instalacji plastycznych, wśród których szczególne znaczenie mają „Reminiscencje” – monumentalna ekspozycja poświęcona pamięci artystów krakowskich aresztowanych w 1942 r. i wysłanych do obozu w Oświęcimiu.

Swoje prace przedstawiał na kilkuset wystawach indywidualnych i zbiorowych. Reprezentował Polskę na Biennale Sztuki w Wenecji (1970) i Sao Paulo (1979). Był twórcą i dyrektorem Centrum Sztuki Studio Teatr – Galeria. Ponadto realizował -przedstawienia w teatrach – Ludowym w Nowej Hucie, Teatrze Ziemi Opolskiej, Starym Teatrze w Krakowie, Teatrze Dramatycznym i Polskim w Warszawie. Po rezygnacji z kierowania Teatrem Studio w 1982 roku zajął się przede wszystkim twórczością plastyczną. Zmarł 24 czerwca 2008 roku w Warszawie.


 

W ramach obchodów 100-lecia urodzin artysty Instytut Teatralny zaprezentuje w swojej Galerii obiekty z przedstawienia „Dante” Teatru Studio w Warszawie, którego premiera odbyła się 20 kwietnia 1974 roku w ramach X Rassegna Internazionale dei Teatri Stabili. Obiekty ze spektaklu będzie można oglądać od 12 marca do 13 kwietnia.

Kolejne wydarzenia związane z rocznicą będą się odbywały przez cały 2022 rok.

Józef Szajna, fot. Zygmunt Rytka

minione daty

Data Godzina Wydarzenie Wstęp
sobota 12.03.2022 —
środa 13.04.2022
100. rocznica urodzin Józefa Szajny Wstęp wolny

Powiązane

Zobacz również