100. rocznica urodzin Józefa Szajny

100. rocznica urodzin Józefa Szajny

W ramach obchodów 100-lecia urodzin artysty zaprezentujemy w Galerii IT obiekty z przedstawienia „Dante” Teatru Studio w Warszawie z 1974 r.
opublikowano 2 marca 2022

Z okazji 100. rocznicy urodzin Józefa Szajny Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zaprasza w dniach 12 marca – 13 kwietnia do Galerii IT, gdzie zaprezentowane zostaną obiekty z przedstawienia „Dante” Teatru Studio w Warszawie. Wstęp do Galerii jest bezpłatny.

Józef Szajna w polskiej kulturze zapisał się jako reżyser i scenograf teatralny, malarz, autor scenariuszy, a także teoretyk teatru. Urodził się 13 marca 1922 roku w Rzeszowie, gdzie w chwili wybuchu II wojny światowej rozpoczął działalność w konspiracji. Za udział w ruchu oporu trafił do obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. Dwukrotnie osadzany był w Bloku Śmierci, zamienionym ostatecznie na pobyt w Kompanii Karnej. Wojenne doświadczenia obozowe mocno zaważyły na późniejszej działalności i twórczości Szajny. Wielokrotnie powtarzał, „jestem z pętli odcięty, dlatego znam nie tylko życie”. Osobiste traumatyczne przeżycia przetwarzał w charakterystycznych dla siebie znakach-rekwizytach (koła, buty, drabiny, taczki, sylwetka ludzka), w problemy ogólnoludzkie.

W swej działalności teatralnej – zwanej za Zbigniewem Taranienką, teatrem narracji plastycznej – nacisk kładł na aspekt wizualny. Szczególną rolę przyznawał scenografii i powiększonemu rekwizytowi, które postawił na równi z aktorem. Tworzył spektakle autorskie, tj.: „Replika” (1971), „Witkacy” (1972), „Dante” (1974), „Cervantes” (1976). Jako plastyk uprawiał malarstwo, collage, assamblage, rysunek. Jest autorem karykatur i instalacji plastycznych, wśród których szczególne znaczenie mają „Reminiscencje” – monumentalna ekspozycja poświęcona pamięci artystów krakowskich aresztowanych w 1942 r. i wysłanych do obozu w Oświęcimiu.

Swoje prace przedstawiał na kilkuset wystawach indywidualnych i zbiorowych. Reprezentował Polskę na Biennale Sztuki w Wenecji (1970) i Sao Paulo (1979). Był twórcą i dyrektorem Centrum Sztuki Studio Teatr – Galeria. Ponadto realizował -przedstawienia w teatrach – Ludowym w Nowej Hucie, Teatrze Ziemi Opolskiej, Starym Teatrze w Krakowie, Teatrze Dramatycznym i Polskim w Warszawie. Po rezygnacji z kierowania Teatrem Studio w 1982 roku zajął się przede wszystkim twórczością plastyczną. Zmarł 24 czerwca 2008 roku w Warszawie.


W ramach obchodów 100-lecia urodzin artysty Instytut Teatralny zaprezentuje w swojej Galerii obiekty z przedstawienia „Dante” Teatru Studio w Warszawie, którego premiera odbyła się 20 kwietnia 1974 roku w ramach X Rassegna Internazionale dei Teatri Stabili. Obiekty ze spektaklu będzie można oglądać od 12 marca do 13 kwietnia.

Kolejne wydarzenia związane z rocznicą będą się odbywały przez cały 2022 rok.


 

 

Józef Szajna, fot. Zygmunt Rytka


Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego jest Narodową Instytucją Kultury finansowaną ze środków budżetu Państwa.

(Przeczytaj więcej na ten temat)

minione daty

Data Godzina Wydarzenie Wstęp
sobota 12.03.2022 —
środa 13.04.2022
100. rocznica urodzin Józefa Szajny Wstęp wolny

Powiązane

Zobacz również