Instytut Teatralny z dofinansowaniami w ramach KPO

Instytut Teatralny z dofinansowaniami w ramach KPO

W planach rozbudowa baz danych Pracowni Dokumentacji Teatru oraz modernizacja Encyklopedii Teatru Polskiego, a także Internetowe Archiwum Akademii Ruchu.
opublikowano 1 października 2025
W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego otrzymał dofinansowanie na dwa zadania: rozbudowę baz danych Pracowni Dokumentacji Teatru oraz audyt i modernizację Encyklopedii Teatru Polskiego (dofinansowanie w wysokości 193 600,00 zł), a także na Internetowe Archiwum Akademii Ruchu (dofinansowanie w wysokości 181 928,00 zł).

 

Rozbudowa baz danych Pracowni Dokumentacji Teatru oraz audyt i modernizacja Encyklopedii Teatru Polskiego

Pracownia Dokumentacji Teatru im. Barbary Krasnodębskiej to największe tematyczne archiwum teatralne w Polsce – istnieje od ponad 50 lat, gromadząc bieżące i historyczne pamiątki życia teatralnego, które na początku lat 90. XX wieku stały się podstawą do skonstruowania autorskich, pionierskich w obszarze humanistyki, baz danych, rejestrujących dokonania twórców i zespołów teatralnych. Analogowe zbiory Pracowni to krzyżujące się ze sobą i dopełniające się nawzajem podzbiory, usystematyzowane według kategorii dokumentów, formatu, obszaru tematycznego (m.in.: wycinki prasowe, programy teatralne, afisze i plakaty, zdjęcia, nagrania, projekty scenograficzne oraz bazy danych). Od 2015 roku elektroniczne bazy danych i zdigitalizowane materiały archiwalne prezentowane są na platformie Encyklopedii Teatru Polskiego, na której znaleźć można m.in. bazy: Osób, Przedstawień, Teatrów, Multimediów, Zdjęć. ETP ma ponad milion użytkowników i jest sukcesywnie rozbudowana o kolejne materiały z zasobów Pracowni Dokumentacji Teatru.

Efektem końcowym projektu będzie wzmocnienie mechanizmów umożliwiających użytkowanie baz jako kompletnego elektronicznego katalogu analogowych zasobów Pracowni Dokumentacji Teatru i poszerzenie zakresu prezentowania danych w Encyklopedii Teatru Polskiego. Przedsięwzięcie pozwoli na rozwój działalności Instytutu Teatralnego w formie dokumentacji, archiwizacji, badań oraz popularyzacji kultury i wiedzy o kulturze. Przyczyni się także do rozpowszechniania kultury teatralnej wśród szerokich grup odbiorców oraz do wzmocnienia odporności wnioskodawcy na kryzysy gospodarcze i pomoże utrzymać ciągłość działania platformy oraz rozwinąć ją dla użytkowników. Projekt wspierać będzie współpracę oraz wymianę wiedzy między sektorem kultury i nauki, angażując w realizację także przedstawicieli nauk o teatrze i kulturze, a także usprawni dostęp do wiedzy oraz rozwój kompetencji cyfrowych. Narzędzia i zasoby internetowe stworzone lub zmodyfikowane w ramach zadania posłużą polskiemu teatrowi, kulturze, nauce i sektorowi kreatywnemu przez wiele lat, a w kolejnych latach Encyklopedia i bazy Pracowni będą nadal rozwijane, aby jeszcze lepiej upowszechniać polską kulturę teatralną.


Internetowe Archiwum Akademii Ruchu (IAAR)

Projekt zakłada utworzenie internetowego archiwum jednego z najważniejszych polskich teatrów eksperymentalnych – Akademii Ruchu (AR). Akademia Ruchu powstała w 1973 roku w Warszawie pod kierownictwem Wojciecha Krukowskiego. Grupa stworzyła autorski język i estetykę „teatru zachowań”. Działała na styku teatru, sztuk wizualnych, performance i filmu, realizując projekty partycypacyjne i innowacyjne programy dla instytucji kultury. Była pionierem sztuki w przestrzeni publicznej, organizując działania uliczne – od krótkich interwencji po wielkie widowiska (ponad 600 wydarzeń). Swoje prace prezentowała na prestiżowych festiwalach i w muzeach na całym świecie, m.in. w Brukseli, Chicago, Nowym Jorku. Jej twórczość to istotny dorobek polskiej sztuki awangardowej, wyróżniający się aktualnością w kontekście współczesnych sztuk performatywnych. Akademia Ruchu łączyła eksperyment artystyczny z zaangażowaniem społecznym, co czyni jej działania unikatowymi i wciąż istotnymi. Wojciech Krukowski przekazał bogate archiwum grupy (fotografie, dokumenty – programy i manifesty, wewnętrzne dokumenty dot. twórczości i funkcjonowania AR – notatki, szkice) Instytutowi Teatralnemu, gdzie zostało poddane archiwizacji i digitalizacji.

Internetowemu Archiwum Akademii Ruchu przyświeca idea wyjścia poza ramy standardowego archiwum o ograniczonym dostępie i utrwalonej formie. IAAR dzięki digitalizacji i udostępnieniu w Internecie rozszerzy dostęp do zbiorów znajdujących się w Instytucie i przyczyni się do upowszechnienia twórczości Akademii Ruchu na szeroką skalę. Archiwum będzie zawierać też nowe materiały, pozyskane z archiwów innych instytucji, historię mówioną (nowe wywiady z członkami AR oraz badaczkami i badaczami) oraz nowy materiał filmowy (narracja o twórczości grupy w perspektywie współczesnych przemian sztuki) w formie lekcji-wykładu.

Projekt zakłada też organizację warsztatów dla zespołu Instytutu Teatralnego oraz dla osób studenckich i młodych badaczy i badaczek, co trwale podniesie kompetencje cyfrowe uczestników i pozwoli poznać potrzeby różnych użytkowników oraz potencjalne sposoby korzystania ze strony. Warsztaty przybliżą kwestie user experience (UX) i funkcjonowania tego i innych archiwów internetowych w praktyce artystycznej, edukacyjnej i badawczej.

IAAR powstaje we współpracy z osobami należącymi do Akademii Ruchu i Stowarzyszeniem Przyjaciół Akademii Ruchu. Zgodnie z ideą żywego archiwum, IAAR zostało pomyślane nie jako linearna i autorytatywna narracja, ale jako zbiór, który można przeszukiwać zgodnie z różnymi kryteriami, co wzmacnia indywidualizację odbioru i zachęca do twórczej reinterpretacji.

Zobacz również