W dniach 11–21 czerwca 2026 roku w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu odbędą się jubileuszowe 50. Opolskie Konfrontacje Teatralne, będące finałem XI Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej i Europejskiej „Klasyka Żywa”.

W tym roku w ramach 50. Opolskich Konfrontacji Teatralnych (11–21 czerwca) zobaczymy dziewięć spektakli konkursowych. Program festiwalu zaprezentowano podczas konferencji prasowej, która odbyła się 29 kwietnia w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu.

Cieszę się, że od 11 edycji współpraca Instytutu Teatralnego i Teatru im. Jana Kochanowskiego nie tylko trwa, ale też się rozwija. Gwarantem jakości prezentowanych programu artystycznego jest Komisja Artystyczna Konkursu „Klasyka Żywa”, która wybrała spektakle po długich dyskusjach – mówiła Justyna Czarnota-Misztal, dyrektorka Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego. W tym roku spędziliśmy już dużo czasu, łącząc nasze zespoły, by wspólnie pracować nad programem towarzyszącym. Cieszę się, że teatrowi udało się zaprosić wiele instytucji i organizacji miejskich, co podkreśla fakt, że jest to festiwal ważny dla lokalnej społeczności. Dodam, że w OKT będę uczestniczyła po raz drugi jako dyrektorka Instytutu, a zeszłoroczna edycja została mi w przede wszystkim w pamięci za sprawą rozmów pospektaklowych z udziałem publiczności, gdyż rzadko zdarza się w teatrach, by tak duże grono widzów chciało uczestniczyć spotkaniach z artystami i artystkami, zadawała tak wiele pytań, tak żywo reagowała i tak chętnie dzieliła się swoimi przemyśleniami. Mam nadzieję, że podobnie, a nawet jeszcze lepiej, będzie w tym roku.

Opolskie Konfrontacje Teatralne są przeglądem wybitnych dzieł scenicznych opartych na klasykach. Od 2024 roku, kiedy świętowaliśmy 20. rocznicę wstąpienia naszego kraju do Unii Europejskiej, Konkurs działa w formule rozszerzonej o teksty klasyki europejskiej.

O nagrody w finale XI edycji Konkursu „Klasyka Żywa” będzie rywalizować dziewięć spektakli:

1. „Katarzyna, czyli o szkodach, jakie przynosi lektura powieści” według Jane Austen, reż. Zofia Gustowska, Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy,
2. „Krzyżacy” według Henryka Sienkiewicza, reż. Jan Klata, Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie,
3. „Księżniczka na opak wywrócona” Calderona de la Barca, reż. Paweł Aigner, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu,
4. „Nowy PAN TADEUSZ, tylko że rapowy” według Adama Mickiewicza, reż. Kamil Białaszek, Teatr Polski w Poznaniu,
5. „Przedwiośnie” według Stefana Żeromskiego, reż. Piotr Ratajczak, Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu,
6. „Pułapka” Tadeusza Różewicza, reż. Adam Orzechowski, Teatr Studyjny PWSFTviT w Łodzi,
7. „Spowiedź w drewnie” Jana Wilkowskiego, reż. Ryszard Doliński, Teatr Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach,
8. „Tkocze” Gerharta Hauptmanna, reż. Maja Kleczewska, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach,
9. „Ubu król” Alfreda Jarry’ego, reż. Konrad Dworakowski, Grupa Coincidentia w Białymstoku i Teatr Chorea w Łodzi.

Po każdym pokazie konkursowym odbędzie się spotkanie z twórczyniami i twórcami spektaklu.

Do tegorocznej edycji „Klasyki Żywej” zgłoszono 61 spektakli: 40 z nich to inscenizacje polskich tekstów, zaś 21 – opartych zostało na dziełach europejskich. Podczas konferencji prasowej o wyborze finałowych spektakli opowiedziała szczegółowo Maryla Zielińska, przewodnicząca Komisji Artystycznej:

Dokonany przez nas wybór bardzo dobrze oddaje kondycję teatru w Polsce. Nie ma w nim stałych, klasycznych tytułów jak “Wesele” czy “Dziady”, staraliśmy się nieco poszerzyć ten klasyczny repertuar o teksty mniej oczywiste. Zaobserwowaliśmy zainteresowanie “Panem Tadeuszem”, czego wyrazem jest spektakl z Teatru Polskiego w Poznaniu w reżyserii Kamila Białaszka znanego jako raper Koza. Festiwal otworzy spektakl gospodarzy, czyli “Przedwiośnie” w reżyserii Piotra Ratajczaka. Zobaczymy także “Krzyżaków” – spektakl przewrotny, dowcipny i mądry, który powstał na 100-lecie Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. “Katarzyna…” z legnickiego teatru, nagrodzona przez nas Nagrodą im. Stanisława Hebanowskiego, jest prapremierą tekstu Jane Austen i odkryciem tej pisarki dla polskiego teatru. “Tkocze” będą z kolei prapremierą dramatu Gerharta Hauptmanna w tłumaczeniu na język śląski. Obecne będą także teatry lalkowe: “Spowiedź w drewnie” z Teatru “Kubuś” w Kielcach, a także “Ubu król” – przykład udanej współpracy teatru lalkowego z teatrem offowym w reżyserii Konrada Dworakowskiego. Zaobserwowaliśmy także wysoki poziom teatru środka, czego wyrazem jest “Księżniczka na opak wywrócona” z Teatru im. Horzycy w Toruniu. Mamy także teatr studencki w postaci “Pułapki” w Teatru Studyjnego w Łodzi.

Ostatniego dnia festiwalu Jury, które w tym roku tworzą Dariusz Kosiński, Marcin Liber i Maria Maj, wybierze zwycięski spektakl, który otrzyma m.in. Nagrodę Główną im. Wojciecha Bogusławskiego w wysokości 80 000 zł. Przedstawienia, poza grand prix, mają szansę na nagrody za reżyserię, scenografię czy muzykę.

W ramach festiwalu, oprócz spektakli konkursowych, odbędą się również wydarzenia towarzyszące, między innymi warsztaty dla dzieci i młodzieży, spotkanie autorskie z Dariuszem Kosińskim, wykład „Ze sceny i zza kulis” autorstwa Maryli Zielińskiej, który wygłosi Maria Maj, koncert Igora Herbuta „Grechuta Herbuta” czy techno rave na tarasach teatru. Podczas gali zakończenia festiwalu zagra Julia Pietrucha Trio.

Liczymy w tym roku zwłaszcza na udział studentów i obecność strefy studenta – komentował na koniec dyrektor Teatru im. Jana Kochanowskiego, Norbert Rakowski. Chcemy zarażać kulturą wysoką nie tylko osoby dojrzałe, ale także dopiero wkraczające w dorosłość, czym staramy się udowodnić, że teatr jest dla wszystkich. W czerwcu świętować będziemy nie tylko jubileuszowe Opolskie Konfrontacje Teatralne, będzie to po prostu święto teatru polskiego.

Pełny program festiwalu oraz bilety dostępne na stronie teatropole.pl.