Figura czarownicy w polskim teatrze najnowszym | Nie tylko „Heksy”, czyli czarownica w polskim teatrze ostatniej dekady

Figura czarownicy w polskim teatrze najnowszym | Nie tylko „Heksy”, czyli czarownica w polskim teatrze ostatniej dekady

Zapraszamy na wykład laureatki VI edycji Konkursu na projekt badawczo-wydawniczy.
opublikowano 4 maja 2026
Instytut Teatralny zaprasza 3 czerwca o godz. 18:00 na drugi wykład dr Magdaleny Rewerendy z cyklu „Figura czarownicy w polskim teatrze najnowszym”, zatytułowany „Nie tylko Heksy, czyli czarownica w polskim teatrze ostatniej dekady”. Wstęp wolny.

 

Wykład zostanie poświęcony figurze czarownicy we współczesnym teatrze – jej obecności, znaczeniom i przemianom w przedstawieniach oraz tekstach dramatycznych powstałych po 2016 roku. To moment nieprzypadkowy: czas pierwszych masowych protestów przeciwko zaostrzeniu ustawy antyaborcyjnej oraz narodzin globalnego ruchu #MeToo, które wyraźnie wpłynęły na język i wyobraźnię sceny.

Przyjrzymy się programom teatralnym ostatniej dekady, by zobaczyć, jak silnie i konsekwentnie powracała postać czarownicy – zarówno na scenach instytucjonalnych, jak i w teatrach niezależnych; w spektaklach dla dorosłych, ale też w projektach adresowanych do dzieci i młodzieży.

Wykład odwoła się do konkretnych, głośnych realizacji, m.in. „I tak nikt mi nie uwierzy” Wiktora Rubina (tekst: Jolanta Janiczak), „Chamstwo” Mateusza Atmana w reżyserii Agnieszki Jakimiak czy „Heksy” Agnieszki Szpili w reżyserii Moniki Pęcikiewicz. To tylko niektóre przykłady spektakli, w których czarownica staje się centralną bohaterką i nośnikiem znaczeń.

Zastanowimy się, co sprawia, że ten motyw okazał się tak nośny i różnorodny. Analiza wybranych przedstawień pokaże, jak zmieniała się funkcja figury czarownicy: od bezpośredniej reakcji na aktualne wydarzenia polityczne, przez budowanie nowych, antypatriarchalnych mitologii jako alternatywy wobec męskocentrycznych narracji religijnych, aż po metateatralne autoanalizy i krytyczne komentarze dotyczące samego środowiska teatralnego.


Harmonogram

10 kwietnia, godz. 18:00 | wykład „Wędrówka czarownicy”

3 czerwca, godz. 18:00 | wykład „Nie tylko Heksy, czyli czarownica w polskim teatrze ostatniej dekady

7 października, godz. 18:00 | warsztaty „Czarownica retoryczna”

8 października, godz. 18:00 | „Naznaczone niespójnością. Czarownice w sztuce”. Spotkanie z twórczyniami i twórcami


Magdalena Rewerenda – dr nauk o sztuce, teatrolożka, badaczka i adiunktka w Katedrze Teatru i Sztuki Mediów na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Recenzentka współpracująca między innymi z dwutygodnikiem „CzasKultury.pl”, „Dialogiem” i „Didaskaliami”. Autorka książki Performatywne archiwum teatru. Konsekwencje „Nie-Boskiej komedii. Szczątków” Olivera Frljicia (2020). Zajmuje się teatrem i dramatem współczesnym oraz zwrotem pamięciowym i archiwalnym w humanistyce. Członkini komisji artystycznej 29. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej (2022/23) oraz komisji eksperckiej projektu Nowa Generacja 2023. Jurorka pierwszego etapu 35. Konkursu na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (2024), członkini Komisji Artystycznej X edycji Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej „Klasyka Żywa” (2024) i członkini komisji pierwszego etapu konkursu na dramat dla Teatru Telewizji „Narracje Nieobecne” (2025 i 2026).

Konkurs na projekt badawczo-wydawniczy

Celem Konkursu jest wspieranie badań i refleksji prezentujących teatr i sztuki performatywne w szerokim kontekście zjawisk kulturowych, społecznych, politycznych, ekonomicznych czy ekologicznych.

W ramach programu wyłaniane są projekty składające się z rocznego procesu badawczego, którego etapy są prezentowane i/lub dyskutowane publicznie w Instytucie Teatralnym w formie zaproponowanej przez autora/autorkę oraz rocznego procesu pracy nad tekstem składającym się na publikację, która zostanie wydana w ramach serii Nowa Biblioteka Instytutu Teatralnego.

Kalendarz

Data Godzina Wydarzenie Wstęp
środa 03.06.2026
18:00
18:00
Wstęp wolny

Powiązane

Zobacz również