Nie-boskie komedie | „Senat szaleńców”

Nie-boskie komedie | „Senat szaleńców”

Zapraszamy na słuchowisko na podstawie dramatu Janusza Korczaka w reżyserii i adaptacji Tomasza Mana oraz spotkanie z twórcami.
opublikowano 28 października 2021
Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zaprasza 23 listopada o godz. 19:00 na wysłuchanie słuchowiska w reżyserii i adaptacji Tomasza Mana na podstawie dramatu „Senat szaleńców” Janusza Korczaka oraz na spotkanie z twórcami. Czytanie zostało zrealizowane w ramach cyklu „Nie-Boskie komedie”. Na wydarzenie obowiązują bezpłatne zaproszenia, które można pobrać na stronie internetowej IT oraz w serwisie GoOut.net.

 

„Senat szaleńców” z 1931 roku to jedyna zachowana pełnospektaklowa sztuka Janusza Korczaka. Jak mówił w wywiadzie dla „Kuriera Czerwonego”, była ona śladem jego pracy nad „Szatańską komedią”, która miała stanowić „równoważnik do Nie-Boskiej komedii Krasińskiego”. Dzieło to znamy dziś jedynie w postaci teatralnego scenariusza przedstawienia, które w warszawskim Teatrze Ateneum wyreżyserowała Stanisława Perzanowska.

Tekst ten wydaje się rodzajem szkicu widowiska, w którym autor „Króla Maciusia Pierwszego” próbuje opowiedzieć o świecie, w którym zabrakło nagle metafizycznej sankcji, a człowiek jest bezsilny wobec zła i społecznej patologii. Bohaterowie Korczaka uciekają więc w chorobę, która pozwala im bezkarnie, ale i bezskutecznie formułować absurdalne projekty naprawy świata.

Ci, których nazywamy „szaleńcami”, bardzo często okazują się tymi, którzy „widzą inaczej”. W sztuce Janusza Korczaka jest wolność słowa, wolność wizji. Opiekun „szaleńców” pozwala każdemu ze swoich podopiecznych opowiedzieć o tym, jak widzi świat; traktuje swoich chorych jak partnerów do rozmowy. Może właśnie w ten sposób ich leczy – empatią, rozmową i słuchaniem?

– Tomasz Man, reżyser

Po odsłuchaniu nagrania odbędzie się spotkanie z udziałem reżysera Tomasza Mana oraz aktorów – Mariusza Bonaszewskiego i Zdzisława Wardejna.

Bezpłatne zaproszenia na wydarzenie dostępne są na stronie internetowej Instytutu i w serwisie GoOut.net.


Janusz Korczak, „Senat szaleńców”
Reżyseria i adaptacja: Tomasz Man
Opracowanie muzyczne: Marek Otwinowski
Obsada: Profesor – Andrzej Seweryn, Lekarz – Zdzisław Wardejn, Smutny Brat – Cezary Żak, Morderca – Redbad Klynstra-Komarnicki, Barbara Szulc – Małgorzata Kożuchowska, Pułkownik – Mariusz Bonaszewski, Restaurator – Mateusz Kmiecik, Homoerotyk – Krzysztof Kwiatkowski, Robotnik – Marcin Przybylski


Wydarzenie będzie otwarte dla publiczności i zorganizowane zgodnie z obowiązującą w Instytucie Teatralnym dyscypliną sanitarną.

Ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim gościom Instytutu i ograniczoną liczbę miejsc na widowni, prosimy o przemyślane pobieranie zaproszeń oraz o przybycie kilkanaście minut przed planowanym rozpoczęciem wydarzenia w celu wypełnienia formularza kontaktowego COVID-19.

Nie-Boskie komedie

Polskie zderzenie z nowoczesnością przebiegało nieco inaczej niż na zachodzie Europy – nieco upraszczając – w sytuacji braku niepodległości w wieku XIX wszelkie hasła głoszące modernizację i postęp brzmiały nad Wisłą ambiwalentnie. Z jednej strony musiały spotykać się co najmniej z nieufnością Polaków strzegących swej tożsamości jako swego rodzaju „arki przymierza”, z drugiej wszelkie próby podważenia istniejącego ładu (nie tylko politycznego) w jakiś sposób rymowały się z marzeniami o „wojnie powszechnej za wolność ludów”. 1918 rok tej ambiwalencji zasadniczo nie zniósł – z jednej strony na nowo powstałe państwo polskie było również projektem modernizacyjnym (o czym warto pamiętać), z drugiej strony koszmar I wojny światowej, rewolucja bolszewicka, wojna 1920 roku i powojenne niepokoje społeczne sprawiły, że lęk przed zniszczeniem dobrze znanego świata nie zniknął. Nic zatem dziwnego, że „Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego z jej nieoczywistym opisem konfliktu starego porządku z nowym zyskiwała na aktualności, a jednocześnie stała się inspiracją dla tworzenia dramatów, które jakoś próbowały racjonalizować oraz ujmować w sceniczne i ideowe ramy sytuację Polaków u progu nowoczesności.

Stulecie roku 1920 stanowi okazję do zadania pytania o to, w jaki sposób teatr polski w okresie międzywojennym stawiał pytania o istotę i przyczyny rewolucji społecznej. Był to przecież jeden z najważniejszych, najżywiej komentowanych i przeżywanych tematów w debacie publicznej lat 20-tych i 30-tych minionego wieku. Polscy dramatopisarze i twórcy teatralni wielokrotnie i z różnych perspektyw próbowali zgłębić naturę procesu rewolucyjnego, jego wielorakie skutki. W próbach tych można dostrzec zarówno przekonanie o konieczności radykalnego dokonania społecznej zmiany, jak i obawę oraz świadomość zgubnych konsekwencji, jakie może za sobą nieść rewolucja. Inscenizacje podejmujące te problematykę starały się odpowiedzieć na pytania współczesnych – zarówno tych zaniepokojonych (Karol Hubert Rostworowski), jak i zafascynowanych nowoczesnością (Antoni Słonimski). Tym, co wydaje się łączyć te często diametralnie odmienne ujęcia tej problematyki to widoczne w większości przypadków odniesienie rewolucyjnych przemian do rozmaicie pojętej nadprzyrodzonej sankcji – stąd tytuł naszego cyklu odwołujący się zarówno do dramatu Zygmunta Krasińskiego, jak i jego głośnej inscenizacji w reżyserii Leona Schillera z 1926 roku.

W ramach cyklu zorganizowane zostaną czytania dramatów połączone z rozmowami poświęconymi dramatom i ich realizacjom w okresie międzywojennym, w których pojawiał się tak właśnie ujęty temat rewolucji. Oczywiście jednym z najważniejszych twórców takich spektakli jest wspomniany Leon Schiller, ale w ramach cyklu omówione zostaną także przedstawienia reżyserowane przez Stanisławę Perzanowską, Stanisławę Wysocką, Juliusza Osterwę czy Edmunda Wiercińskiego.


Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego jest Narodową Instytucją Kultury finansowaną ze środków budżetu Państwa.

(Przeczytaj więcej na ten temat)

minione daty

Data Godzina Wydarzenie Wstęp
wtorek 23.11.2021
19:00
19:00 Nie-boskie komedie | „Senat szaleńców” Rezerwacja zaproszeń  

Powiązane

Zobacz również