Awangarda teatralna Europy Środkowo-Wschodniej i jej obecność w teatrze współczesnym | Otwarty Uniwersytet Poszukiwań
Instytut im. Jerzego Grotowskiego oraz Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zapraszają do udziału w kursie wiodącym Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań w roku akademickim 2022/2023. Celem kursu jest prezentacja wybranych idei, projektów i dokonań polskiej i środkowoeuropejskiej awangardy teatralnej z odwołaniem do współczesności, zarówno w aspekcie twórczych rozwinięć i reinterpretacji, jak i wyzwań dotyczących kształtu powstającej współcześnie tożsamości kulturowej.

 

Celem planowanego na rok akademicki 2022/2023 kursu wiodącego Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań (OUP) jest prezentacja wybranych idei, projektów i dokonań polskiej i środkowoeuropejskiej awangardy teatralnej z odwołaniem do współczesności, zarówno w aspekcie twórczych rozwinięć i reinterpretacji, jak i wyzwań dotyczących kształtu powstającej współcześnie tożsamości kulturowej.

Kurs realizowany jest we współpracy z zespołem badawczym projektu „Odzyskana awangarda. Polska i środkowoeuropejska awangarda teatralna”, realizowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego (kierownik projektu: prof. dr hab. Małgorzata Leyko).

Na comiesięczne zjazdy składać się będą: piątkowe wykłady otwarte oraz sobot­nie seminaria lub warsztaty przeznaczone dla grupy roboczej. Podobnie jak w latach ubiegłych, chcemy utworzyć grupę roboczą złożoną z osób, które zadeklarują udział w całym projekcie – zarówno w wykładach, jak i seminariach/warsztatach. Do udziału w grupie zapraszamy przede wszystkim studentów i studentki oraz doktorantów i doktorantki, którzy w porozumieniu z macierzystymi uczelniami mogą zaliczyć kursem wiodącym OUP zajęcia opcjonalne w ramach swoich kierunków. Z przy­czyn organizacyjnych liczba uczestników grupy roboczej jest ograniczona do piętnastu. Osobom spoza Wrocławia zapewniamy noclegi z piątku na sobotę w standardzie hostelowym w pokojach wieloosobowych.

Chętnych do udziału w grupie roboczej prosimy o wysłanie wypełnionej karty zgło­szenia na adres: oup@grotowski-institute.pl do 13 listopada 2022. O przyjęciu do grupy roboczej poinformujemy drogą mejlową.

ZOBACZ PEŁNY PROGRAM KURSU

Awangarda zwana „historyczną” lub „pierwszą” została wydzielona z ciągu procesów twórczych przez brutalną, zewnętrzną cezurę drugiej wojny światowej. Jej traumatyczne i dotyczące samego rdzenia człowieczeństwa wydarzenia radykalnie i nieodwracalnie zmieniły kierunek i kształt szerokiego nurtu poszukiwań artystycznych oraz eksperymentów kulturowych i politycznych, przede wszystkim kwestionując „pierwszą” i „historyczną” wiarę w możliwość stworzenia nowego, lepszego świata. Mimo to, wbrew okrutnej lekcji wojny, kolejne pokolenia żyjące w jej cieniu inspirowały się zarówno artystycznymi rozwiązaniami, jak i politycznymi i społecznymi „utopiami” awangardy, sięgając do jej dorobku w sposób mniej lub bardziej demonstracyjny (czasem wręcz ukryty). Kolejne pokolenia są nawiedzane przez „ducha awangardy”, którego wpływ – mimo częściowo zmieniających się okoliczności – wciąż jest odczuwalny. W polskim teatrze zaowocował on dokonaniami jego dwóch najbardziej rozpoznawalnych na świecie artystów: Tadeusza Kantora i Jerzego Grotowskiego.

Od kilku co najmniej lat można dostrzec nową falę zainteresowania awangardą teatralną – choćby w praktykach artystycznych (np. twórczość Dawida Żakowskiego) czy poszukiwaniach badawczych. Jednym z ich przejawów, a zarazem względnie nowych nurtów jest działalność badaczek i badaczy związanych od roku 2015 z projektem „Odzyskana awangarda” zainicjowanym przez prof. Dariusza Kosińskiego i realizowanym w różnych wariantach organizacyjnych dzięki wsparciu Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego. Od roku 2018 projekt jest finansowany ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki w ramach wieloletniego grantu badawczego, którym kieruje prof. Małgorzata Leyko. Celem projektu jest poszerzenie i upowszechnienie wiedzy na temat dokonań awangardy teatralnej krajów Europy Środkowo-Wschodniej, które przy wszystkich różnicach łączy zbliżona sytuacja kulturowej i politycznej niestabilności wynikającej z konieczności walki o podtrzymanie i uznanie własnej oryginalnej podmiotowości w relacji z dwoma silnymi ośrodkami generującymi dominujące wzory kulturowe – Zachodnią Europą i Rosją. Rozpoznanie tej sytuacji, które u zarania projektu było hipotezą badawczą, zostało w ostatnim roku brutalnie potwierdzone przez rosyjską agresję na Ukrainę, co sprawiło, że projekt „Odzyskana awangarda” będący polem współpracy badaczek i badaczy z różnych krajów regionu stanął przed kolejnym wyzwaniem i nowymi pytaniami.

Kurs wiodący Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań realizowany w roku akademickim 2022/2023 stanowić będzie jedno z podsumowań zbliżającego się do swojego finału projektu finansowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, a zarazem próbą otwarcia dalszych możliwości namysłu nad awangardą w kontekście współczesnym. Do udziału w nim zaprosiliśmy tym razem nie tylko polskich badaczy i badaczki, ale i gości z Ukrainy, Białorusi, Czech i Słowenii, którzy zaprezentują w trakcie wykładów i seminariów dorobek awangard teatralnych swoich krajów oraz podejmą próbę refleksji nad ich współczesnymi aspektami.

Opiekun merytoryczny: prof. Dariusz Kosiński (UJ), pomysłodawca OUP
Koordynatorki: Paulina Kempisty (IG) i Krystyna Mogilnicka (IT)


Otwarty Uniwersytet Poszukiwań

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań (OUP) to program regularnych spotkań o charakterze wykładów i warsztatów odbywających się w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, adresowanych do wszystkich zainteresowanych poruszaną w ich trakcie tematyką, a w sposób szczególny do studentów uczelni wyższych Wrocławia i innych polskich ośrodków akademickich.

^F39037297B80E6CF159540B309344C2114082E83E3223CCDDF^pimgpsh_thumbnail_win_distrSwą nazwą inicjatywa ta nawiązuje z jednej strony do tradycji otwartych uniwersytetów i wszechnic, działających na pograniczu lub poza instytucjonalnym systemem szkolnictwa wyższego, z drugiej do Uniwersytetu Poszukiwań Teatru Narodów, który z inicjatywy i pod kierunkiem Jerzego Grotowskiego odbył się we Wrocławiu w roku 1975.

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań ma być platformą swobodnej wymiany wiedzy i doświadczeń przedstawicieli różnych szkół, sposobów myślenia i metodologii, podejmujących zagadnienia nieobecne lub obecne niedostatecznie w istniejących programach nauczania, a zarazem reprezentujących innowacyjne podejście do podejmowanych problemów. Mamy nadzieję, że jako przedsięwzięcie otwarte i zarazem pozostające instytucjonalnie poza systemem szkolnictwa wyższego będzie on stanowił ważne uzupełnienie kształcenia uniwersyteckiego w zakresie wiedzy o teatrze, przedstawieniach i kulturze.

W założeniu Otwarty Uniwersytet Poszukiwań składa się z kilku funkcjonujących równolegle programów: kursu wiodącego, semestru autorskiego i wykładów mistrzowskich. Także sposób uczestnictwa w poszczególnych kursach i wydarzeniach może być różnorodny, zależnie od potrzeb i możliwości zainteresowanych osób.

Inicjatorem OUP, realizowanego od 2010 roku, jest prof. Dariusz Kosiński.


 

PROGRAM

14.10.2022 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Zatarta ciągłość. Polska awangarda teatralna i jej rodzime kontynuacje”
Wykład prof. Dariusza Kosińskiego w ramach OUP

15.10.2022 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Inspiracje polską i środkowoeuropejską awangardą teatralną w Teatrze Laboratorium 13 Rzędów”
Seminarium prof. Dariusza Kosińskiego dla grupy roboczej OUP

18.11.2022 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Łeś Kurbas i jego koncepcja aktora”
Wykład prof. Hanny Veselovskiej w ramach OUP

19.11.2022 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Aktorstwo według Kurbasa w próbach praktycznych”
Warsztaty z Orestem Sharakiem dla grupy roboczej OUP

09.12.2022 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Współczesny teatr radykalny: powiązania z awangardą historyczną i dotykanie czułych strun w społeczeństwie (przypadki Olivera Frljića, Janeza Janšy i Žigii Divjaka)”
Wykład prof. Tomaža Toporišiča w ramach OUP

10.12.2022 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Inscenizowanie przeszłości, aby zrozumieć teraźniejszość”
Seminarium/warsztaty prof. Tomaža Toporišiča dla grupy roboczej OUP

20.01.2023 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej”
Wykład dr. hab. Przemysława Strożka w ramach OUP

21.01.2023 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej”
Seminarium dr. hab. Przemysława Strożka dla grupy roboczej OUP

17.02.2023 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Sceniczne rewelacje w Domu Plastyków, czyli o Teatrze Artystów Cricot”
Wykład dr Justyny Michalik-Tomali w ramach OUP

18.02.2023 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Wiciński – reinterpretacja”
Warsztaty z Robertem Rumasem dla grupy roboczej OUP

17.03.2023 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Trzecia przestrzeń awangard w radzieckiej Białorusi. Zamrożona dekolonizacja”
Wykład Tani Arcimović w ramach OUP

18.03.2023 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Rewolucyjne ciało w radzieckiej Białorusi. Na marginesie awangard”
Seminarium Tani Arcimović dla grupy roboczej OUP

21.04.2023 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Teatr syntetyczny Emila Františka Buriana”
Wykład dr. Jana Jiříka w ramach OUP

22.04.2023 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Teatr jako instytucja kultury dzisiaj”
Seminarium dr. Jana Jiříka dla grupy roboczej OUP

12.05.2023 | pt | 17:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Awangarda taneczna w Polsce”
Wykład prof. Małgorzaty Leyko w ramach OUP

13.05.2023 | sb | 10:00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
„Od tańca do ruchu. Od interpretacji do obecności”
Warsztaty z Igą Załęczną dla grupy roboczej OUP


Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego jest Narodową Instytucją Kultury finansowaną ze środków budżetu Państwa.

(Przeczytaj więcej na ten temat)

Ten serwis korzysta z cookies Polityka prywatności